organizacje.org » Uncategorized » Jak prowadzić kampanię 1,5% podatku?

Jak prowadzić kampanię 1,5% podatku?

Styczeń, luty, marzec. W skrzynce mailowej cisza, na Facebooku kilka grafik z numerem KRS, na stronie internetowej zeszłoroczny baner. Potem przychodzi kwiecień i zaczyna się nerwowe pytanie: dlaczego ludzie nie przekazują nam 1,5%? W wielu organizacjach problem nie leży w braku dobrej sprawy, tylko w tym, że kampania jest spóźniona, chaotyczna i oparta głównie na…

Styczeń, luty, marzec. W skrzynce mailowej cisza, na Facebooku kilka grafik z numerem KRS, na stronie internetowej zeszłoroczny baner. Potem przychodzi kwiecień i zaczyna się nerwowe pytanie: dlaczego ludzie nie przekazują nam 1,5%? W wielu organizacjach problem nie leży w braku dobrej sprawy, tylko w tym, że kampania jest spóźniona, chaotyczna i oparta głównie na nadziei.

Kampania 1,5% podatku nie polega na wrzuceniu plakatu z hasłem „przekaż nam swój podatek”. To proces: przygotowanie formalne, plan komunikacji, praca z darczyńcami, uporządkowanie celu szczegółowego, obsługa pytań i późniejsze rozliczenie zaufania. Jeśli organizacja chce potraktować ten kanał finansowania poważnie, musi myśleć o nim nie jak o jednorazowej akcji, tylko jak o corocznej kampanii fundraisingowej.

Zacznijmy od podstaw praktycznych: kto może prowadzić taką kampanię, jak ją ułożyć, czego nie robić i jak zwiększyć szansę, że 1,5% rzeczywiście wpłynie na konto organizacji.

Kto może prowadzić kampanię 1,5% podatku

Nie każda fundacja i nie każde stowarzyszenie może zbierać 1,5% podatku. Uprawnione są organizacje pożytku publicznego, czyli OPP, które znalazły się w oficjalnym wykazie organizacji uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku za dany rok podatkowy. Do wykazu trafiają te podmioty, które w terminie dopełniły obowiązków sprawozdawczych i wobec których nie ma w KRS informacji o likwidacji lub upadłości. Wykaz publikuje administracja publiczna. (gov.pl)

Z perspektywy kampanii oznacza to jedno: zanim zaczniecie promować numer KRS, sprawdźcie, czy wasza organizacja rzeczywiście figuruje w aktualnym wykazie OPP. Jeśli nie ma was na liście, cała komunikacja będzie prowadziła donikąd.

Zanim ruszy promocja: formalności, które trzeba sprawdzić

Najwięcej strat organizacje ponoszą nie w reklamie, ale wcześniej — na etapie zaniedbań formalnych. Kampania może być świetna, ale jeśli organizacja nie spełniła obowiązków wobec państwa, nie dostanie środków.

1. Sprawdź obecność w wykazie OPP

To pierwszy punkt kontrolny. Bez tego nie ma sensu przygotowywać materiałów, banerów i mailingów.

2. Upewnij się, że dane są spójne wszędzie

Numer KRS, nazwa organizacji, strona www, profile społecznościowe, stopka mailowa, materiały PDF, ulotki — wszystko musi się zgadzać. Jedna literówka w KRS albo stary cel szczegółowy potrafią wywołać lawinę pytań i frustrację darczyńców.

3. Zweryfikuj zasady oznaczania promocji finansowanej z 1,5%

Jeżeli materiały promujące przekazanie 1,5% są finansowane ze środków pochodzących z 1,5%, muszą zawierać wymaganą prawem informację o finansowaniu lub współfinansowaniu z tych środków. Ten obowiązek wynika z przepisów dotyczących OPP i promocji 1,5%. (gov.pl)

To nie jest detal dla działu komunikacji. To kwestia zgodności działań z przepisami. Jeśli finansujecie kampanię z pieniędzy z 1,5%, oznaczajcie to poprawnie na grafikach, filmach, spotach, ulotkach i innych materiałach publicznie zachęcających do przekazania 1,5%.

4. Uporządkuj cele szczegółowe

Jeżeli organizacja prowadzi subkonta albo umożliwia wsparcie konkretnych podopiecznych, programów czy placówek, trzeba wcześniej ustalić:

  • jak brzmi poprawny cel szczegółowy,
  • czy jest jednolity we wszystkich kanałach,
  • kto odpowiada za aktualizację listy podopiecznych,
  • co zrobić, gdy dana osoba lub projekt nie powinny już być promowane.

To szczególnie ważne, bo podatnicy często wpisują nie tylko KRS, ale też cel szczegółowy. Ministerstwo Finansów zwraca uwagę, że takie dane mogą być uzupełniane w zeznaniu, również w usłudze Twój e-PIT. (podatki.gov.pl)

Jak działa mechanizm 1,5% z punktu widzenia darczyńcy

Żeby prowadzić dobrą kampanię, trzeba rozumieć zachowanie odbiorcy. Podatnik nie przelewa pieniędzy z własnego konta. W zeznaniu podatkowym wskazuje organizację pożytku publicznego, a 1,5% należnego podatku przekazuje urząd skarbowy. (podatki.gov.pl)

Dla odbiorcy oznacza to kilka rzeczy:

  • decyzję podejmuje zwykle w krótkim momencie wypełniania lub akceptowania PIT,
  • często nie szuka długo informacji,
  • wybiera organizację, którą zna, kojarzy albo która przypomniała mu o sobie we właściwym czasie,
  • bywa, że korzysta z podpowiedzi z poprzedniego roku w usłudze Twój e-PIT.

Jeżeli ktoś w poprzednim roku wskazał waszą OPP, a organizacja nadal jest w wykazie, to w przygotowanym zeznaniu Twój e-PIT może być już wskazany numer KRS tej organizacji. To zwiększa znaczenie utrzymania relacji z darczyńcami, a nie tylko zdobywania nowych. (podatki.gov.pl)

Jest jeszcze jedna sprawa praktyczna: sam wybór OPP nie wystarczy, jeśli podatnik nie zapłaci należnego podatku w pełnej wysokości w terminie. Dla rozliczenia za 2025 rok urząd mógł przekazać środki tylko wtedy, gdy podatek został zapłacony do 30 czerwca 2026 r. (podatki.gov.pl)

To cenna wskazówka komunikacyjna. Organizacja nie musi bombardować ludzi szczegółami podatkowymi, ale może jasno tłumaczyć, że samo wpisanie KRS to nie wszystko.

Kiedy zacząć kampanię 1,5%

Najczęstszy błąd: start w połowie marca. Wtedy część podatników ma już rozliczenie za sobą, zwłaszcza ci, którzy akceptują gotowy PIT elektronicznie.

Zeznania w usłudze Twój e-PIT za 2025 rok były dostępne od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 r., a PIT-37 mógł zostać automatycznie zaakceptowany po upływie terminu, jeśli podatnik nic z nim nie zrobił. (podatki.gov.pl)

Wniosek dla NGO jest prosty: kampanię trzeba planować wcześniej.

Sensowny harmonogram wygląda tak:

Listopad–grudzień

  • podsumowanie poprzedniej kampanii,
  • analiza źródeł pozyskania darczyńców,
  • aktualizacja bazy kontaktów,
  • decyzja o głównym przekazie.

Styczeń

  • przygotowanie materiałów,
  • aktualizacja strony i landing page,
  • ustalenie harmonogramu publikacji,
  • przeszkolenie zespołu i wolontariuszy.

Luty–kwiecień

  • główna kampania informacyjna,
  • regularne przypomnienia,
  • mailing,
  • social media,
  • komunikacja do stałych darczyńców i partnerów,
  • działania lokalne i media relations.

Maj–czerwiec

  • domknięcie komunikacji informacyjnej,
  • podziękowania,
  • zbieranie danych do ewaluacji,
  • przygotowanie planu utrzymania relacji przez resztę roku.

Co mówić w kampanii, żeby ludzie naprawdę reagowali

Sam numer KRS nie przekonuje. Ludzie reagują na trzy rzeczy: zrozumiały cel, wiarygodność i prostotę działania.

Pokaż konkretny efekt

Zamiast pisać ogólnie, że „wspieracie potrzebujących”, lepiej powiedzieć:

  • 1,5% finansuje rehabilitację dzieci z niepełnosprawnościami,
  • pomaga utrzymać telefon zaufania,
  • pokrywa wkład własny do programu pomocy żywnościowej,
  • finansuje transport seniorów na zajęcia,
  • pozwala utrzymać świetlicę środowiskową przez wakacje.

Nie chodzi o to, by obiecywać precyzyjny przelicznik typu „100 zł = to i to”, jeśli nie jesteście w stanie tego uczciwie wykazać. Chodzi o pokazanie realnego zastosowania środków.

Używaj języka decyzji, a nie sloganu

Dobra komunikacja kampanii 1,5% odpowiada na pytanie: „Dlaczego właśnie wam mam to przekazać?”.

Pomagają komunikaty w rodzaju:

  • „Jeśli chcesz wesprzeć lokalne hospicjum, wpisz nasz KRS.”
  • „Twój 1,5% finansuje bezpłatne wsparcie psychologiczne dla młodzieży.”
  • „Dzięki temu utrzymujemy codzienną pomoc, nie jednorazową akcję.”

Nie zakładaj, że odbiorca wie, jak to zrobić

Dla części osób rozliczenie PIT jest proste. Dla innych nie. Dlatego komunikacja powinna zawierać minimum informacji operacyjnych:

  • numer KRS,
  • ewentualny cel szczegółowy,
  • krótką instrukcję, gdzie to wpisać,
  • informację, że przekazania dokonuje urząd skarbowy na podstawie zeznania.

Takie zasady opisuje Ministerstwo Finansów, w tym w kontekście usługi Twój e-PIT i formularza PIT-OP dla części podatników, np. emerytów i rencistów. (podatki.gov.pl)

Jakie kanały działają najlepiej w kampanii 1,5%

Nie ma jednego uniwersalnego zestawu dla każdej organizacji. Inaczej działa ogólnopolska fundacja z rozpoznawalną marką, inaczej lokalne stowarzyszenie sportowe czy organizacja prowadząca schronisko dla zwierząt. Są jednak kanały, które najczęściej warto wykorzystać.

Strona internetowa i landing page

To baza całej kampanii. Na stronie powinna być osobna, prosta podstrona zawierająca:

  • numer KRS,
  • nazwę organizacji,
  • cel szczegółowy, jeśli dotyczy,
  • krótką instrukcję przekazania 1,5%,
  • informację, na co przeznaczane są środki,
  • odpowiedzi na najczęstsze pytania,
  • materiały do pobrania,
  • kontakt dla osób, które mają problem z rozliczeniem lub wpisaniem celu.

Jeśli organizacja korzysta z kilku kanałów, wszystkie powinny prowadzić właśnie tam.

Mailing

To jeden z najmocniejszych kanałów, o ile macie zgodnie z prawem zbudowaną bazę kontaktów. Mailing sprawdza się szczególnie w relacji z:

  • darczyńcami z poprzednich lat,
  • wolontariuszami,
  • sympatykami organizacji,
  • rodzicami podopiecznych,
  • uczestnikami wydarzeń,
  • partnerami lokalnymi.

Dobry mailing nie wygląda jak ulotka wklejona do wiadomości. Powinien być krótki, konkretny i zawierać jeden główny komunikat.

Social media

Tu najczęściej pojawia się przesyt banałów. Zamiast codziennie publikować tę samą grafikę z KRS, lepiej rozłożyć komunikację na formaty:

  • posty z historiami konkretnych działań,
  • krótkie wideo z zespołem lub podopiecznymi,
  • karuzele „jak przekazać 1,5% krok po kroku”,
  • odpowiedzi na pytania i mity,
  • relacje pokazujące codzienną pracę organizacji,
  • przypomnienia pod koniec okresu rozliczeń.

Dobrze działają też twarze ludzi. Nie tylko podopiecznych, ale też koordynatorek, terapeutów, opiekunów, streetworkerów, wolontariuszy. Organizacja staje się wtedy mniej abstrakcyjna.

Partnerzy i ambasadorzy

Wiele NGO nie wykorzystuje najprostszego zasobu: ludzi, którzy już są wokół nich. Tymczasem kampanię mogą realnie wzmocnić:

  • szkoły,
  • biblioteki,
  • domy kultury,
  • firmy lokalne,
  • parafie,
  • rady rodziców,
  • kluby sportowe,
  • samorządowcy,
  • osoby publiczne związane z regionem.

Nie trzeba od razu budować wielkiej sieci ambasadorów. Czasem wystarczy przygotować gotowy pakiet: grafika, krótki opis, numer KRS, tekst do posta i prośba o publikację.

Media lokalne

Dla organizacji działających w konkretnym mieście czy powiecie to nadal mocny kanał. Artykuł w lokalnym portalu, rozmowa w radiu, informacja w gazecie samorządowej czy materiał w telewizji kablowej potrafią przynieść większy efekt niż tydzień publikacji na Facebooku.

Nie wysyłajcie jednak do mediów samego apelu. Lepszy będzie temat osadzony w działalności, np.:

  • jak 1,5% utrzymuje punkt pomocy rodzinom,
  • co organizacja zrobiła dzięki środkom z poprzedniego roku,
  • ilu mieszkańców korzysta z waszego wsparcia,
  • dlaczego lokalna placówka bez tych środków miałaby mniejsze możliwości.

Kampania dla organizacji z subkontami i podopiecznymi

To osobny świat i osobne ryzyka. Jeśli organizacja umożliwia przekazywanie 1,5% na rzecz konkretnego dziecka, osoby chorej albo rodziny, musi dobrze poukładać zasady komunikacji.

Co trzeba ustalić zawczasu

Jednolite zasady dla wszystkich

Rodzice i opiekunowie powinni dostać jasną instrukcję:

  • jak podawać numer KRS,
  • jak zapisywać cel szczegółowy,
  • jakich grafik używać,
  • czego nie wolno obiecywać,
  • gdzie kierować pytania.

Kontrola treści

Jeśli kilkadziesiąt osób publikuje własne apele, bardzo łatwo o chaos, nieaktualne dane albo komunikaty, które naruszają prywatność. Organizacja powinna przygotować wzory materiałów i minimum zasad redakcyjnych.

Zasady rozliczania środków

To temat drażliwy, ale nie można go odkładać. Trzeba jasno komunikować:

  • czy środki są przypisywane do subkonta,
  • jakie wydatki można z nich pokrywać,
  • jakie dokumenty są potrzebne,
  • co dzieje się po zakończeniu wsparcia danej osoby.

Brak przejrzystości w tym obszarze szybko uderza w reputację całej kampanii.

Najczęstsze błędy w kampanii 1,5%

1. Kampania zaczyna się za późno

Jeśli pierwszy post pojawia się pod koniec marca, organizacja oddaje dużą część szans walkowerem.

2. Wszystko sprowadza się do grafiki z KRS

To za mało. Odbiorca musi wiedzieć, kim jesteście, co robicie i po co wam te środki.

3. Brak instrukcji dla podatnika

Ludzie pytają o rzeczy proste: gdzie wpisać KRS, czy można podać cel szczegółowy, co z emerytem, czy urząd sam przekaże środki. Jeśli organizacja tego nie tłumaczy, traci część wpłat.

4. Chaos w komunikacji

Inny KRS na plakacie, inny na stronie, stary cel szczegółowy w poście, nieaktualna grafika w obiegu. Takie rzeczy zdarzają się częściej, niż powinny.

5. Brak informacji, co stało się z pieniędzmi z poprzedniego roku

Jeśli organizacja co roku prosi o 1,5%, ale nie pokazuje efektów, zaufanie słabnie. Darczyńcy chcą wiedzieć, co zostało zrobione, a nie tylko że „dziękujemy za wsparcie”.

6. Zbyt szeroki przekaz

„Pomagamy wszystkim we wszystkim” nie działa. Lepiej komunikować jeden główny obszar i kilka konkretnych przykładów.

Jak zaplanować kampanię krok po kroku

H2: Plan minimum dla małej organizacji

Jeśli fundacja albo stowarzyszenie nie ma działu promocji, też może zrobić porządną kampanię. W wersji oszczędnej potrzebne są:

H3: Krok 1. Ustal jeden główny komunikat

Na przykład: „1,5% pomaga utrzymać bezpłatne zajęcia dla dzieci z naszej gminy”.

H3: Krok 2. Przygotuj zestaw podstawowych materiałów

  • podstrona www,
  • 3–5 grafik,
  • dwa mailingi,
  • krótki tekst do partnerów,
  • odpowiedzi na najczęstsze pytania.

H3: Krok 3. Rozpisz kalendarz publikacji

Lepiej mieć 10 sensownych publikacji w dwa miesiące niż 30 przypadkowych.

H3: Krok 4. Zaangażuj ludzi wokół organizacji

Zarząd, pracownicy, wolontariusze, rodzice, uczestnicy zajęć, partnerzy. Niech każdy wie, co ma udostępnić i kiedy.

H3: Krok 5. Zadbaj o prosty kontakt

Adres mailowy albo numer telefonu dla osób, które mają pytania o KRS, cel szczegółowy i sposób rozliczenia.

H3: Krok 6. Po kampanii pokaż efekty

Nie tylko kwotę, ale też konkret: co udało się zrobić dzięki środkom.

Jak mierzyć skuteczność kampanii

Nie każda organizacja ma dostęp do zaawansowanych danych, bo informacja o źródle decyzji podatnika jest ograniczona. Mimo to warto analizować:

  • liczbę wejść na stronę kampanii,
  • skuteczność mailingów,
  • zasięgi i kliknięcia w social media,
  • liczbę pytań od darczyńców,
  • aktywność partnerów,
  • porównanie kwoty 1,5% rok do roku,
  • liczbę osób, które wracają kolejny raz.

Dobrze jest też zapisywać obserwacje jakościowe. Na przykład:

  • które posty były najczęściej udostępniane,
  • jakie pytania się powtarzały,
  • czy ludzie rozumieli cel szczegółowy,
  • czy partnerzy chętnie publikowali materiały.

Po dwóch, trzech latach taka dokumentacja bywa cenniejsza niż przypadkowe statystyki z jednego sezonu.

Co robić po zakończeniu kampanii

To moment, który wiele organizacji marnuje. Po 30 kwietnia komunikacja nie powinna po prostu zniknąć.

Podziękuj

Krótko, konkretnie, bez nadęcia. Jeśli jeszcze nie znacie kwoty, można podziękować za samo zaufanie i poinformować, że o efektach napiszecie później.

Pokaż, co udało się zrobić

Gdy środki wpłyną i zostaną uruchomione w działaniach, wróćcie do tematu. To domyka relację z podatnikiem. On nie musi być jednorazowym „dawcą 1,5%”. Może zostać stałym darczyńcą, wolontariuszem, uczestnikiem wydarzeń, ambasadorem.

Zadbaj o przejrzystość

OPP mają obowiązki sprawozdawcze, a informacje o wydatkowaniu środków z 1,5% są elementem publicznej odpowiedzialności organizacji. NIW publikuje informacje o wydatkowaniu środków na podstawie sprawozdań OPP. (niw.gov.pl)

Z punktu widzenia komunikacji warto zrobić coś więcej niż minimum formalne: opowiedzieć zwykłym językiem, co z tych pieniędzy wynikło.

Kilka praktycznych scenariuszy

Małe stowarzyszenie lokalne

Nie ma budżetu reklamowego. Ma za to szkołę, bibliotekę, urząd gminy i wierne grono rodziców. Najlepiej zadziała prosta kampania lokalna: strona z instrukcją, mailing, plakaty w instytucjach, artykuł w lokalnym medium, regularne posty z konkretnymi efektami.

Fundacja z podopiecznymi

Musi skupić się na porządku operacyjnym: szablony komunikatów, zasady dla rodzin, kontrola celu szczegółowego, sprawna odpowiedź na pytania, bezpieczne korzystanie z wizerunku.

Organizacja ogólnopolska

Powinna segmentować przekaz. Jedna kampania do szerokiej publiczności, inna do stałych darczyńców, inna do partnerów i ambasadorów. Sama rozpoznawalność marki nie wystarczy, jeśli odbiorca nie dostanie prostego powodu do działania.

Podsumowanie: jak prowadzić kampanię 1,5% podatku, żeby miała sens

Dobra kampania 1,5% podatku zaczyna się dużo wcześniej niż w marcu. Opiera się na formalnym porządku, prostym przekazie i regularnej komunikacji. Organizacja musi wiedzieć, czy jest w wykazie OPP, mieć spójne dane, poprawnie oznaczać materiały finansowane z 1,5% i jasno tłumaczyć ludziom, jak przekazać środki. (gov.pl)

Najlepiej działają kampanie, które pokazują konkretny efekt, nie zasypują odbiorcy sloganami i nie znikają po zakończeniu rozliczeń. Duże znaczenie ma też timing: podatnicy mogą korzystać z Twój e-PIT od 15 lutego do 30 kwietnia, więc organizacja musi być widoczna odpowiednio wcześnie. (podatki.gov.pl)

Jeśli miałbym sprowadzić cały temat do jednego zdania, brzmiałoby ono tak: 1,5% nie wygrywa organizacja, która najgłośniej prosi, tylko ta, która najczytelniej tłumaczy, po co jest potrzebna i co zrobi z powierzonym zaufaniem.

Jeśli chcesz, mogę też przygotować:

  1. wersję SEO premium tego artykułu,
  2. krótszy poradnik na stronę fundacji,
  3. plan kampanii 1,5% na 30 dni,
  4. gotowe posty do social mediów i mailing do darczyńców.

Podobne wpisy

  • Jak stworzyć program wolontariatu, który działa w praktyce

    Wiele organizacji mówi, że „chce rozwijać wolontariat”, ale w praktyce kończy się na jednym ogłoszeniu na Facebooku, kilku przypadkowych zgłoszeniach i szybkim zniechęceniu obu stron. Wolontariusze nie wiedzą, czego się od nich oczekuje, koordynator nie ma czasu wdrażać nowych osób, a zarząd liczy, że „jakoś to pójdzie”. Nie pójdzie. Program wolontariatu nie powstaje z dobrych…

  • Dotacje samorządowe dla NGO – jak je znaleźć, zdobyć i dobrze rozliczyć

    Pieniądze z gminy, powiatu albo województwa potrafią postawić organizację na nogi. Dla jednych są pierwszym realnym budżetem na działania, dla innych stabilnym źródłem finansowania cyklicznych projektów: zajęć dla dzieci, wsparcia seniorów, wydarzeń lokalnych, działań sportowych, kulturalnych czy pomocowych. Problem zaczyna się wtedy, gdy zarząd słyszy: „Trzeba złożyć ofertę do samorządu”, a nikt nie wie, od…

  • Budowanie społeczności wolontariuszy: jak stworzyć zespół, który nie znika po pierwszej akcji

    Jedna zbiórka, jedno wydarzenie, kilka dyżurów i nagle okazuje się, że połowa chętnych przestała odpowiadać, a druga połowa nie bardzo wie, co ma robić. To częsty scenariusz w fundacjach, stowarzyszeniach i grupach nieformalnych. Problem zwykle nie leży w braku „ludzi dobrej woli”. Leży w tym, że organizacja zbiera wolontariuszy do pomocy, ale nie buduje społeczności….

  • Jak pozyskiwać wolontariuszy?

    Brakuje rąk do pracy, wydarzenie zbliża się szybko, zespół jest przeciążony, a ogłoszenie o naborze „na wolontariat” od dwóch tygodni nie przyniosło prawie żadnego odzewu. To częsty scenariusz w fundacjach, stowarzyszeniach i grupach nieformalnych. Problem zwykle nie polega na tym, że ludzie nie chcą pomagać. Częściej chodzi o to, że organizacja komunikuje się zbyt ogólnie,…

  • Jak prowadzić blog organizacji pozarządowej, żeby ktoś go czytał

    Większość organizacji zakłada bloga z dobrymi intencjami. Pierwszy wpis pojawia się z pompą, drugi nieco skromniej, trzeci po dwóch miesiącach przerwy, a potem cisza. Strona internetowa z zakładką „Aktualności” lub „Blog” ziejąca postami sprzed roku to jeden z najczęstszych widoków w polskim sektorze NGO. Nie dlatego, że ludziom brakuje o czym pisać – zwykle jest…

  • Jak legalnie prowadzić zbiórki publiczne? Przepisy, rejestracja i obowiązki organizatora

    Zanim wystawisz puszkę, rozstawisz kwestarzy albo zorganizujesz zbiórkę darów rzeczowych, sprawdź, czy to, co planujesz, podlega przepisom o zbiórkach publicznych. Mylne przekonanie, że każda forma zbierania funduszy „na cel społeczny” to zbiórka publiczna w rozumieniu prawa, kosztowało już niejedną organizację sporo nerwów i problemów formalnych. A z drugiej strony – wiele organizacji unika rejestracji zbiórek,…